به دنبال مفهوم دولت الکترونیک می توان رویکرد تعمیم یافته ای به شهر الکترونیک یا شهر هوشمند داشت. امروزه شهر های کلان و بزرگ را به عنوان قطب اقتصادی مهم دنیا می شناسند و مهم ترین تمایز این کلان شهرها در استفاده آنها از سیستم های هوشمندانه و خلاقانه در مدیریت آنها می باشد. هدف ما در این مقاله این است که شما را با شهر هوشمند و ویژگی‌های آن آشنا سازیم. همچنین به بررسی شهرهای هوشمند در ایران بپردازیم. اما قبل از همه اینها ابتدا مفهوم شهر هوشمند را بهتر درک کنیم.

شهر هوشمند چیست؟

شهر هوشمند چیست؟

شهر هوشمند، شهریست که بر پایه فناوری‌اطلاعات و اینترنت اشیا مدیریت می‌شود. یغنی تا جایی که می‌شود کلیه فعالیت‌ها در بستر اینترنت و بدون هیچ واسطه‌ای انجام گیرد. در شهر هوشمند سغی می‌شود که با تحلیل داده‌های که شهروندان ان را آماده می‌کنند و با بکارگیری تکنولوژی‌های مدرن؛ راهکارهایی در سطح شهر ایجاد شود که سبب بهبود کیفیت زندگی شهرنشینی شود. هوشمندسازی شهرها بر اساس تحلیل‌هایی که از جانب نیازهای شهروندان بدست می‌آید متفاوت است اما چیزی که در تمامی شهرها با هر نوع تحلیلی یکسان است این است که بهروری و کیفیت زندگی شهرنشینان توسط هوشمندسازی ارتقا پیدا کند.

چرا به شهر هوشمند نیاز داریم؟

هر سال با رشد جمعیت و مهاجرت از روستاها به شهرها شاهد رشد چشمگیری زندگی شهرنشینی هستیم. بر اساس آمارهای که بدست آمده است اینگونه پیش‌بینی شده‌است که در 3 دهه‌ی اینده حدود 2.5 میلیارد نفر به شهرها اضافه می‌شود. این آمار کمی نیست و مطمئنا شهرها را با بحران جدی‎‌ای روبرو می‌سازد. بحرانی که تمامی جنبه‌های شهر را از جمله از نظر اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و محیطی تحت تاثیر قرار می‌دهد. در واقع شهرها نیاز به هوشمندسازی دارند تا بتوانند با مشکلاتی که رشد جمعیت پیش روی آنها گذاشته‌است، بجنگند و تا حد مطلوبی کیفیت زندگی خود را بهبود ببخشند. اما ببینیم یک شهر چه ویژگی‌هایی باید دارا باشد که بتوان اسم هوشمند را در کنار اسم خود به دوش بکشد! شهر هوشمند علاوه بر ارتقا سطح کیفی زندگی بر درآمد واشتغال‌زایی جامعه نقش بسزایی دارد وباعث می‌شود که وقت و انرژی بیشتری بر روی کارهای مهم‌تر خود بگذارند و با خلق ایده‌هایی جدید در راستای هوشمندسازی به کسب درآمد بپردازند.

البته این نکته رو هم نباید فراموش کرد. فقط شهرهای بزرگ و کوچک نیستند که به هوشمند شدن نیاز دارند. وجود تکنولوژی و هوشمندسازی روستاها نیز امری مهم برای ارتقا سطح کیفیت زندگی روستانشینان است. هر چند همانند شهرها نیاز به هوشمندسازی جدی ندارند اما نمیتوان گفت که اصلا نیاز هم ندارند. باید تا جایی که می‌شوند با هوشمندسازی روستاها به روستانشینان نیز در افزایش بهره‌وری از کار و زندگیشان کمک کنیم.

ویژگی های شهرهای هوشمند

کاربرد تجهیزات فناوری اطلاعات از چراغ های راهنمایی و رانندگی ، تابلو های هوشمند ، چراغ های کنترل ترافیک، تابلو ها هوشمند تبلیغاتی، شبکه های هوشمند، فضاهای مجازی شهری، تبادل دانش کاملا هوشمند، استفاده از خدمات اینترنتی در تمامی لایه های شهری و در هر مکانی از شهر، استفاده از خدمات آموزشی در تمامی مکان های شهری، ارائه خدمات رفاهی در قالب بسته های هوشمند، حضور شرکت ها و موسسات هوشمند، انواع تجارت الکترونیک، انواع مشارکت هوشمند مردمی، انواع دستگاه ها و تجهیزات هوشمند و … از مشخصه های اصلی هستند که در عصر الکترونیک و فناوری اطلاعات در شهرهای بزرگ و پیشرفته به کار گرفته شده اند. حرکت به سمت هوشمندی شهر به یک ضرورت تبدیل شده که در حال حاضر تنها فرصت برای بسیاری از شرکت ها و موسسات است تا با این شهر هوشمندی که خواه نا خواه آینده کشورهایی مانند ایران را در بر گرفته همراه شوند. در غیر این صورت باید تاوان انتخاب بد خود را بدهند.

فناوری‌های شهر هوشمند

چه فناوری‌هایی در شهر هوشمند استفاده می‌شود؟

یک شهر زمانی هوشمند می‌شود که از فناوری‌های لازم و زیرساخت‌های مناسب برخوردار باشد. شهر هشومند در واقع گردهم آمدن تکنولوژی‌هایی چون اینترنت اشیا، توسعه‌های نرم‌افزاری و شبکه‌های ارتباطی است که در بین اینها حضور اینترنت اشیا بسیار مهم در هوشمندسازی تلقی می‌شود. پس از گردهمایی این مولفه‌ها نیاز به فناوری‌هایی است که باید برای تبدیل یک شهر ساده به شهر هوشمند استفاده گردد. فناوری‌هایی چون:

  1. هوش مصنوعی
  2. رایانش ابری
  3. یادگیری ماشینی
  4. رابط‌های برنامه‌نویسی
  5. داشبوردها
  6. شبکه مش

البته هر کدام از این فناوری‌ها دنیا حرف دارند که از بیان در این مقاله خارج است. اینها مهم‌ترین فناوری‌هایی هستند که باید در پیاده‌سازی و هوشمندسازی شهرها استفاده شود.

اینترنت اشیا بستری را برای شهرهای هوشمند فراهم می‌آورد که توسط آن داده‎‌ها و اطلاعات بسیاری رد و بدل می‌شود. در این شبکه ارتباطی تجهیزات و وسایل مختلفی به یکدیگر متصل‌اند و داده‌ها را بین یکدیگر رد و بدل کرده و پردازش می‌کنند. این داده‌ها و اطلاعات موجود در این شبکه بر روی سرور و یا ابر ذخیره می‌گردد.

 

مولفه های شهر هوشمند

در رتبه بندی بزرگترین کشور های دنیا که به سمت هوشمند سازی حرکت کرده اند مولفه های زیادی وجود داشته است. اما شاید بتوان گفت مهم ترین رتبه بندی را یک موسسه بازرگانی در دانشگاه ناوارا اسپانیا انجام داده که طی آن مولفه های مهم زیر برای سنجش یک شهر هوشمند در نظر گرفته شده است:

·        اداره کردن شهر به روش هوشمند

·        مدیریت عمومی هوشمند شهر

·        برنامه ریزی های هوشمند در شهر

·        میزان استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در شهر

·        میزان دانش سرمایه انسانی شهر ها از موضوع هوشمند سازی

·        اقتصاد هوشمند

·        محیط هوشمند

·        دسترسی هوشمند به دنیا

·        انسجام هوشمند شهری

·        حمل و نقل هوشمند

در مورد هوشمندسازی ساختمان‌ها بیشتر بدانید

شهر هوشمند در ایران

توسعه تکنولوژی و فناوری اطلاعات باعث شده‌است در چندین سال اخیر شهرهای زیادی به جامعه هوشمندسازی اضافه شوند. در ایران نیز بارها به مقوله هوشمندسازی شهرها پرداخته شده‌است و اقداماتی نیز در این راستا انجام گرفته است ولی نتیجه خاصی را همچنان بهمراه نداشته است. هوشمندسازی در هر کجای دنیا نیاز به زیرساخت‌ها و پیش‌نیازهایی دارد که تا آنها مهیا نباشد نمی‌توان حتی اولین قدم‌ها را برای هوشمند کردن آن شهر برداشت. در ایران نیز به دلایل سومدیریت و نبود زیرساخت‌های لازم این مقوله به تعویق افتاده‌است.

اما با این وجود طی اقداماتی که در این راستا صورت گرفته، در یک همایش دو روزه‌ای که در رابطه با شهر هوشمند در کشور برگزار شد، وزیر اطلاعات و فناوری اطلاعات 5 شهر از کشور را در زمره شهرهای هوشمند معرفی کرد. اصفهان، تبریز، تهران، مشهد و ارومیه شهرهایی بودند که این لقب را به خود اختصاص دادند.

زیرساخت‌های لازم برای هوشمندسازی شهرها

ارتباطی قوی بین دولت و بخش‌های خصوصی حیاتی‌ترین چیزیست که یک شهر هوشمند بدان نیاز دارد. این اولین رکن اساسی برای شهرهاست. پس از آن نیاز به زسرساخت‌هایی برای اجرا شدن هوشمندسازی دارد. زیرساخت‎هایی از جمله:

  1. زیرساخت شبکه‌ای مناسب
  2. اینترنت
  3. فرهنگ اجتماعی
  4. توسعه زیرساخت‌های نرم‌افزاری کشور
  5. فرهنگ زیست محیطی
  6. خلاقیت
  7. پذیرش تکنولوژی
  8. برنامه‎ریزی مناسب
  9. مدیریت کارآمد

نحوه عملکرد شهر هوشمند

یک شهر برای گام گذاشتن در مسیر هوشمندسازی باید 4 مرحله را طی کند. مراحلی که در رشد و نمو شهرها در جهت هوشمندسازی بسیار مهم و هر یک بر دیگری وابسته‌است. در گام ابتدایی، باید به جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات پرداخت. سنسورهای موجود در شهر وظیفه جمع‌آوری این اطلاعات را دارند. در گام دوم، باید بر روی داده‌های بدست آمده، تحقیق و بررسی کرد و با توجه به آنها نتایج مناسبی را کسب تمود. در گام سوم، باید نتایج بدست آمده در مرحله دوم وارد سیستم تصمیم‌گیری شود و در گام آخر باید روند اقدام به انجام عملیات در رابطه با این تصمیم‌ها انجام شود. پس از گذراندن این مراحل است که می‌توان گفت در مسیر هوشمندسازی شهرها هستیم و به ارتقا سطح عملی زندگی شهرنشینی کمک کرده‌ایم.

برای آشنایی بیشتر با شهر هوشمند، اینجا کلیک کنید.

 

4/5 ( 1 نظر )